Billy Collins – Inleiding in de poëzie

Ik vraag hen een gedicht
net zoals een dia
tegen het licht te houden

of een oor te luisteren te leggen op een bijenkorf

Of ik zeg: gooi een muis in een gedicht
en kijk hoe hij zijn weg eruit wriemelt

Of wandel de kamer van een gedicht binnen
en bepotel te muren op zoek naar de lichtknop

Ik wil dat ze waterskiën
over de gedichtsoppervlakte
terwijl ze wuiven
naar de auteursnaam op de kant

Maar al wat ze willen
is het gedicht vastbinden op een stoel
om er een interpretatie uit te martelen

Ze slaan het met de vliegenmepper
om de ware betekenis te vinden.

Het originele gedicht in het Engels, is hier te lezen en het is zelfs geen slecht idee om het Engelse gedicht als een vertaaloefening te geven. Er is geen betere manier om dieper op een tekst in te gaan, dan door hem te vertalen. Aanvankelijk lijkt het een voor de hand liggende taak, maar het venijn zit ‘m zoals vaak in de staart.

Het is zeker ook een poëtica die voor literatuuronderwijs op school serieus te nemen is: het is gedicht bestaat en genereert enkel betekenis in de lezing. Een gedicht is geen wiskundige formule met een simpel te noteren oplossing.

Het plezier van het lezen is dat het gedicht verschillende betekenissen uitnodigt en we door te spreken over onze leeservaring, de andere kunnen ontmoeten. We leren de ander en onszelf kennen.

Als poëzie op school soms moeilijk ligt, is dat vaak omdat leerlingen dat zelf ook ervaren: spreken over een gedicht, is spreken over jezelf, jouw reactie op deze tekst, jouw associaties bij deze woorden.

Meer over Billy Collins: https://en.wikipedia.org/wiki/Billy_Collins

Schrijven: visuele prompts

Saul Steinberg, ‘The Cocktail Party,’ 1953

Schrijfopdrachten waar we uitgaan van een tekst of een luisterfragment, zijn nuttig en belangrijk. Voor creatieve schrijfopdrachten is het gebrek aan tekstuele input misschien zelfs een aanzet om actief met taal aan de slag te gaan: je moet alles zelf ver-woorden. Er zijn bij deze taak geen correcte of foute antwoorden: we activeren onze fantasie.

De taak bevat twee stappen: de opbouw van het achtergrondverhaal voor het personage en het toepassen van dat verhaal op een concrete context: de trigger.

Achtergrondverhaal

  • Kies een personage uit de prent.
  • Schrijf 3 adjectieven neer om de tekenstijl te beschrijven
  • Hoe heet deze persoon? Geef hem/haar een naam.
  • Hoe oud is je personage?
  • Wat is het beroep van deze persoon?
  • Single of getrouwd? Met wie? Hoeveel kinderen? Huisdieren?
  • In wat voor huis woont hij/zij? Wat doet hij/zij in de vrije tijd? Waar gaat hij/zij het liefste op vakantie en waarom? Wat is het favoriete vervoersmiddel?

Verbandquiz: woordbetekenis

Connections, het nieuwe taalspel op de website van de New York Times, geeft je 16 woorden die je in 4 categorieën moet ordenen. Elk kwartet is te vatten onder een enkele beschrijving. Hieronder vind je een aantal voorbeelden, maar via de website kun je zelf oefeningen aanmaken, op het niveau van jouw leerlingen.

Connections, het nieuwe taalspel op de website van de New York Times, geeft je 16 woorden die je in 4 categorieën moet ordenen. Elk kwartet is te vatten onder een enkele beschrijving. Hieronder vind je een aantal voorbeelden, maar via de website kun je zelf oefeningen aanmaken, op het niveau van jouw leerlingen.

Verbandquiz 1

Verbandquiz 2

Verbandquiz 3

Verbandquiz 4

Verbandquiz 5

Verbandquiz 7

Lezen: Spijskaart uit 1949

Een tekst omvat soms verschillende tekstsoorten: dit is een voorbeeld bij uitstek. Kritisch en diepgaand lezen vereisen niet altijd lange teksten. De quiz heeft enkel tot doel de leerlingen op de belangrijke tekstelement te focussen: is deze tekst nu een menu, gedicht of een gebed? Het heeft elementen van alle drie, maar wat is het hoofddoel van deze communicatie?

Probeer de leestest zelf!